काठमाडौँ । स्थानीय सरोकार : रेडियो आहा 104.5 MHz मा अन्तकृयात्कम कार्यक्रम विकास निर्माण, संवृद्धि र पुन: निर्माणमा स्थानीय सरकारको बलियो आधार भन्ने नाराका साथ तयार गरिएको हो ।
आजको अतितथि स्थानीय सरोकार अन्तरकृयात्मक कार्यक्रममा शे फोक्सुण्डो गाउँपालिका अध्यक्ष- धावा सम्डुक गुरुङ हुन्छ ।
आर्थिक बर्ष २०८१/०८२ मा सम्पादित स्वास्थ्य कार्यक्रमहरुको स्वास्थ्य निर्देशनालय मधेश प्रदेशद्वारा आयोजित वार्षिक समीक्षा कार्यक्रममा मूल्यांकनको आधारमा मधेश प्रदेशको १३६ वटा पालिकाहरु मध्ये लालबन्दी नगरपालिकाले प्रथम भएको छ। नगर अस्पताल लालबन्दी सर्लाहीले कस्ता कस्ता उपचारमा प्रथामिक्ता दिदै आएको छ ?
अध्यागमन नियमावली २०५१ को नियम ४४ (क) ले दिएको अधिकार चीनसँग जोडिएका सिमावर्ती १५ जिल्ला मध्ये डोल्पा जिल्ला ११ स्थानमा पर्दछ । नेपाली नागरिकहरुलाई चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बतको निश्चित भू-भागसम्म निर्वाद ओहोदोहोरो गर्नका लागि अनुमतिपत्र -प्रवेश पास उपलक्ध गराउने सक्बन्धी कार्यविधि -२०८१ तत्कालिन गृहान्त्रालयले जारी गरेको थियो । उक्त पासबाट यस पालिका वासीहरुलाई लाभ के-कस्तो सुविधा र जीवन स्तरमा के-कस्तो परिवर्तन आउँछ?
अध्यागमन नियमावली २०५१ को नियम ४४ (क) ले दिएको अधिकार चीनसँग जोडिएका सिमावर्ती १५ जिल्ला मध्ये डोल्पा जिल्ला ११ स्थानमा पर्दछ । नेपाली नागरिकहरुलाई चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बतको निश्चित भू-भागसम्म निर्वाद ओहोदोहोरो गर्नका लागि अनुमतिपत्र -प्रवेश पास उपलक्ध गराउने सक्बन्धी कार्यविधि -२०८१ तत्कालिन गृहान्त्रालयले जारी गरेको थियो । उक्त पासबाट यस पालिका वासीहरुलाई लाभ के-कस्तो सुविधा र जीवन स्तरमा के-कस्तो परिवर्तन आउँछ?
अध्यागमन नियमावली २०५१ को नियम ४४ (क) ले दिएको अधिकार चीनसँग जोडिएका सिमावर्ती १५ जिल्ला मध्ये डोल्पा जिल्ला ११ स्थानमा पर्दछ । नेपाली नागरिकहरुलाई चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बतको निश्चित भू-भागसम्म निर्वाद ओहोदोहोरो गर्नका लागि अनुमतिपत्र -प्रवेश पास उपलक्ध गराउने सक्बन्धी कार्यविधि -२०८१ तत्कालिन गृहान्त्रालयले जारी गरेको थियो । उक्त पासबाट यस पालिका वासीहरुलाई लाभ के-कस्तो सुविधा र जीवन स्तरमा के-कस्तो परिवर्तन आउँछ?
यीनै बिषयमा केन्द्रित भइ कराकानी गरिएको थियो । स्थानीय तहमा नागरिकको अपेक्षा, माग र प्राथमिकता बुझ्न संवाद नै सबैभन्दा प्रभावकारी माध्यम मानिन्छ। यिनै उद्देश्यसँग मेल खान खोजिएको हालैको स्थानीय सरोकार अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रम शे–फोक्सुण्डो गाउँपालिकाका लागि विशेष महत्वको विषय बनेको देखिन्छ।
यस कार्यक्रममार्फत सुरु गरिएको छलफलले गाउँपालिकामा विद्यमान आवश्यकता, चुनौती र सम्भावनालाई प्रत्यक्ष रूपमा नागरिककै मुखबाट सुन्ने अवसर प्रदान गर्यो। गाउँपालिका अध्यक्ष धावा सम्डुक गुरुङले प्रस्तुत गरेको नेतृत्व शैली—अन्तरक्रियामा नागरिकलाई अघि राख्ने, सुनाइएका समस्यालाई कागजमा मात्रै सीमित नराखी व्यवहारिक समाधानतर्फ उन्मुख गर्ने—स्थानीय शासन प्रणालीले लिनुपर्ने बाटोको राम्रो उदाहरण हो।
शे–फोक्सुण्डो जस्तो भौगोलिक रूपमा संवेदनशील र भौतिक पहुँच कठिन क्षेत्रका लागि सहभागितामूलक शासन अझै निर्णायक बन्छ। यस्तो स्थानमा विकासका योजना बनाउँदा स्थानीय बासिन्दा, समुदायका प्रतिनिधि, युवा, महिला तथा हरेक वर्गको आवाज सुन्नु अनिवार्य हुन्छ। अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रमले यही मार्ग खुला गरेको छ।
अध्यक्ष गुरुङद्वारा व्यक्त प्रतिबद्धताहरू—शिक्षा र स्वास्थ्यको पहुँच विस्तार, पर्यटनको दिगो व्यवस्थापन, वातावरण संरक्षण तथा स्थानीय संस्कृति प्रवर्द्धन—गाउँपालिकाको क्षमताका क्षेत्रमा ठोस कदमको संकेत दिन्छन्। तर यी प्रतिबद्धताहरूलाई वास्तविकता बनाउन स्थानीय प्रशासन, नागरिक समाज र समुदायबीच निरन्तर समन्वय आवश्यक रहनेछ।
अन्ततः, यस्तो अन्तरक्रियात्मक संवाद केवल कार्यक्रम मात्र होइन, स्थानीय लोकतन्त्रलाई बलियो बनाउने प्रक्रिया पनि हो। नागरिकको आवाज नीति निर्माणमा समाहित हुँदै जान सकेमा शे–फोक्सुण्डो गाउँपालिकाले दिगो विकासका लक्ष्यहरू नजिकबाट पूरा गर्न सक्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
पूरा कार्यक्रम : स्थानीय सरोकार अन्तरकृयात्मक कार्यक्रम रेडियो आहा 104.5 MHz , www.radioaaha.com , सामाजिक सञ्जाल फेसबुक/ रेडियो आहा, youtube, टिकटक एवम् हाम्रो पात्रो एप्लिकेसनमा लगिन गरी संसारभर एकैसाथ सुन्न सकिन्छ।
