काठमाडौं । आज तिहारको मुख्य दिन भाइटीका मनाइँदैछ । दिदीबहिनी नहुनेका लागि आजैका दिन काठमाडौंको रानीपोखरीको बीचमा रहेको बालगोपालेश्वर मन्दिर खुलाइने प्रचलन छ ।
बालगोपालेश्वर मन्दिर वर्षमा एकपटक आजैका दिनमात्र खुल्ने गर्दछ । दिदीबहिनी एवं दाजुभाइ नहुने भाइटीकाका दिन यसै मन्दिरमा गई पूजा, दर्शन गरी टीका लगाउने गर्दछन् ।
तिहारको पाँचौँ दिन अर्थात् भाइटीकाको अवसरमा आज राजधानीको मुटुमा रहेको ऐतिहासिक रानीपोखरीस्थित बालगोपालेश्वर मन्दिर सर्वसाधारणका लागि खुला गरिएको छ। विशेषगरी दिदीबहिनी वा दाजुभाइ नहुने व्यक्तिहरूका लागि यो मन्दिर खुल्ने चलन रहिआएको छ।
भाइटीका दिन यहाँ भाइबहिनी नभएकाहरूले भगवान बालगोपालेश्वरलाई टीका लगाउने र आशीर्वाद लिने परम्परा रहँदै आएको छ। यो परम्पराले सामाजिक समरसता, प्रेम र आपसी सम्बन्धको प्रतीकका रूपमा नेपाली संस्कृतिलाई अझ बलियो बनाएको छ।
रानीपोखरीको बालगोपालेश्वर मन्दिर ऐतिहासिक दृष्टिले पनि महत्त्वपूर्ण छ। राजा प्रताप मल्लले आफ्ना छोराको निधनपछि शोक शान्तिका रूपमा यो पोखरी र मन्दिर निर्माण गराएका थिए।
आजको दिन यस स्थानले अनाथ र एक्ला मनहरूलाई पनि परिवारको माया दिलाउने स्थलका रूपमा विशेष अर्थ बोकेको छ।
यसैगरी जयवागेश्वरीमा रहेको खञ्जनेश्वर महादेव मन्दिरमा पनि आज दिदीबहिनी एवं दाजुभाइ नहुनेले पूजा तथा दर्शन गरी टीका लगाउने प्रचलन रहेको छ ।
विसं २०३५ पछि नियमित रूपमा रानीपोखरीभित्रको बालगोपालेश्वर मन्दिर खुल्न थालेको हो । भाइटीकाको दिनलाई नेवार समुदायले किजापूजाका रूपमा मनाउँछन् ।
