काठमाडौं । प्रधानमन्त्री एवम् नेकपा (एमाले) का अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीबीच सम्बन्धमा तिक्तता देखिएको छ । भण्डारीले एमालेको सक्रिय राजनीतिमा फर्किएको र ११औं महाधिवशेनमा अध्यक्षको रुपमा आफूलाई उभ्याएपछि प्रधानमन्त्री ओली चिढिएका हुन् ।
नेपालको राजनीतिक मञ्चमा पछिल्लो समय देखिएको हलचल फेरि एकपटक सन्देशमूलक बन्न पुगेको छ। नेकपा (एमाले) अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको चीन भ्रमण र पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको मधेश यात्राले केवल व्यक्तिगत स्तरको यात्रा होइन, राजनीतिक संकेतहरू पनि बोकेको देखिन्छ।
पूर्वप्रधानमन्त्री ओलीको चीन यात्रा नेपालको परराष्ट्र नीति र वर्तमान सत्ता सन्तुलनका लागि महत्त्वपूर्ण ठान्न सकिन्छ। भारतसँग नेपालको सम्बन्धमा कहिल्यै सम्पूर्ण सहजता देखिएको छैन भने, चीनसँगको सम्बन्धलाई ओली नेतृत्वले सधैं प्राथमिकता दिएका छन्। सन् २०१५ को नाकाबन्दी पछिको चीनसँगको सम्झौता, ट्रान्जिट मार्गदेखि रेल सेवा सम्मका सन्धि, सबै ओली कार्यकालका महत्वपूर्ण उपलब्धिहरू थिए।
ओलीको यो भ्रमण त्यतिबेला भइरहेको छ जब नेपालमा संघीय सरकार कमजोर देखिएको छ, र राजनीतिक स्थिरता अझै टाढा छ। यस भ्रमणलाई आगामी निर्वाचनका दृष्टिकोणले पनि हेरिएको छ, जहाँ ओलीले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र नेतृत्व क्षमतालाई पुनः स्थापित गर्न खोजेको बुझिन्छ।
पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको मधेश यात्रा त्यति चर्चित भए पनि कम महत्त्वपूर्ण छैन। राष्ट्रपतिका रूपमा उनले धेरैपटक आलोचना खेपिन्, विशेषगरी संघीयता र समावेशी विषयहरूमा। अहिले जब उनी पदमुक्त भइसकेकी छन्, उनको मधेश यात्रा भावनात्मक सम्पर्क जस्तो देखिए पनि, यसलाई भावी राजनीतिक योजना वा शक्ति केन्द्र विस्तारको रूपमा पनि हेरिएको छ।
यो यात्रा विशेषतः मधेशमा हुने सम्भावित निर्वाचन वा राष्ट्रिय राजनीतिमा मधेशको भूमिका पुनः परिभाषित गर्ने चेष्टा हो भन्ने विश्लेषकहरूको बुझाइ छ। एमालेको कमजोर उपस्थिति रहेको क्षेत्रबाट समर्थन जुटाउने उद्देश्य लुकेको हुन सक्छ।
यी दुई नेताको गतिविधि अलग अलग देखिए पनि, समग्र सन्देश एउटै दिशामा इंगित गर्छ – राजनीतिक पुनर्संरचना। एमाले भित्रको नेतृत्व संघर्ष, विपक्षी दलहरूको अस्थिरता, र सरकारको आलोचना भइरहेका बेला यी यात्राहरूले एक नयाँ समीकरण तयार पार्न सक्ने सम्भावना छ।
एमालेको सचिवालय, स्थायी कमिटी हुँदै केन्द्रीय कमिटीसम्मको बैठक गराएर ओलीले विद्या भण्डारीको सक्रिय राजनीतिको ढोका नै बन्द गराएका छन् । तर, भण्डारीले आफ्नो पार्टी सदस्यता कसैले पनि खान नसक्ने भन्दै ओलीविरुद्ध ठूलो चूनौति पेश गरेकी छिन् । योबीचमा भण्डारीले आफूलाई सक्रिय तुल्याएकी छिन् । उनी पूर्वको यात्रा सकाएर फर्किएकी छिन् ।
संयोग कस्तो भने आज प्रधानमन्त्री ओली चीन भ्रमणमा निस्किएका छन् । पाँच दिने चीन भ्रमणमा निस्किएका ओलीले चीन बसाईको क्रममा भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँगपनि भेटवार्ता गर्ने भनिएको छ । तर, अहिलेसम्म मोदीसँग उनको भेटवार्ता तय भैनसकेको भनिएको छ ।
प्रधानमन्त्री ओलीले चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिनपिङसँग भेटवार्ता गर्ने तय भएको परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ । स्वयम प्रधानमन्त्री ओलीले पनि आफ्नो चीन भ्रमणबारे हिजो सदनलाई जानकारी गराउने क्रममा आफूले चिनियाँ राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिसँग छुट्टछुट्टै भेटवार्ता गर्ने तय भएको जानकारी गराएका हुन् ।
